คำแนะนำการตรวจสุขภาพของทารกในครรภ์ โดยมารดา
คำแนะนำการตรวจสุขภาพของทารกในครรภ์ โดยมารดา
November 10 / 2020

 

 

 

คำแนะนำการตรวจสุขภาพของทารกในครรภ์ โดยมารดา

 

 

 

พญ. ธิตินันท์ ตัณสถิตย์

สูติ-นรีเวช สาขาเวชศาสตร์มารดาและทารกในครรภ์

 

 

คุณแม่ตั้งครรภ์จะเริ่มรู้สึกถึงการเคลื่อนไหวในช่วงสัปดาห์ที่ 16-20 ของการตั้งครรภ์โดยอาการลูกดิ้นในช่วงแรกๆ จะให้ความรู้สึกเหมือนปลาตอดอยู่ภายในท้อง บ้างก็รู้สึกเหมือนเส้นประสาทกระตุกเบาๆ การขยับตัวของทารกจะมีทั้งการเตะ ต่อย การพลิกตัวและม้วนตัว

 

 

 

ในช่วงแรก ทารกในครรภ์จะขยับตัวเพียงเล็กน้อยและไม่บ่อย แต่เมื่อเข้าสู่ช่วงของการตั้งครรภ์ไตรมาสที่ 2 (อายุครรภ์ 4-6 เดือน) ทารกจะขยับตัวมากขึ้น ทำให้คุณแม่สามารถรับรู้การเคลื่อนไหวของเด็กได้อย่างชัดเจนและบ่อยมากขึ้น แต่เนื่องจากทารกยังมีขนาดตัวเล็กและน้ำคร่ำยังมีปริมาณมากอยู่ ทำให้คุณแม่ไม่สามารถรับรู้การขยับตัวได้ทุกครั้ง คุณแม่เพียงสังเกตว่าทารกดิ้นทุกวันก็เพียงพอแล้ว

 

มื่อทารกอายุครรภ์มากกว่า 28 สัปดาห์ขึ้นไปคุณแม่จะรับรู้การเคลื่อนไหวของเด็กได้ชัดขึ้น การสังเกตความถี่ของการดิ้นของทารก จะต้องทำในช่วงเวลาที่เด็กมักจะขยับตัวมากที่สุด โดยเมื่อถึงช่วงเวลานั้น ให้คุณแม่นั่งหรือเอนหลังลงกับเก้าอี้ที่นั่งสบาย ให้ทารกแนบกับตัวคุณแม่ จากนั้นให้นับจำนวนการดิ้นของทารกที่รู้สึกได้ ซึ่งไม่ควรต่ำกว่า 8 ครั้ง ในเวลา 2 ชั่วโมง หากน้อยกว่านี้ควรมาพบแพทย์ เพื่อตรวจเพิ่มเติม ควรนับลูกดิ้นแบบนี้ทุกวันจนกระทั่งคลอด

 

อีกวิธีหนึ่งคือนับจำนวนครั้งของการดิ้น ใน 1 ชั่วโมงหลังจากรับประทานอาหารเสร็จใหม่ๆ ซึ่งไม่ควรต่ำกว่า 4 ครั้งใน 1 ชั่วโมง

 

 

วิธีปลุกให้ลูกตื่นมาเล่นกัน

 

หลังอายุครรภ์ 24 สัปดาห์ เราสามารถกระตุ้นการเคลื่อนไหวของลูกได้ ด้วยวิธีง่ายๆที่มีความปลอดภัย

  1. ใช้มือกดลงบนท้องด้านใดด้านหนึ่งเบาๆ  หลังจากนั้น สังเกตได้ว่าลูกมีการตอบสนองกลับมา รับรู้การทักทายของแม่
  2. หลังรับประทานอาหาร คุณแม่ได้รับสารอาหารหรือน้ำตาลเข้าไปสักพัก เขาก็จะเริ่มดิ้นราวกับชอบใจ (อย่างไรก็ตามการรับประทานของหวานมากเกินไป อาจมีความเสี่ยงที่จะเป็นเบาหวานขณะตั้งครรภ์ได้)
  3. เปิดเพลงที่ลูกคุ้นเคย หรือได้ยินเสียงคุยของคุณพ่อคุณแม่ที่เป็นเสียงที่คุ้นเคย เช่น เพลงกล่อมเด็ก หรือมีจังหวะสนุก เสียงสวดมนต์ เป็นต้น
  4. เปลี่ยนท่านอน ท่านอนหงายจะทำให้คุณแม่รู้สึกถึงการดิ้นของทารกได้มากขึ้น หรืออาจนอนตะแคงซ้ายเป็นท่าที่ทำให้เลือดไหลเวียนได้ดีขึ้น

 

 

สาเหตุที่ลูกไม่ดิ้น ดิ้นน้อยอาจเกิดจาก

 

  • อาจอยู่ในช่วงเวลาหลับ โดยวงจรหลับตื่นของทารกในครรภ์จะประมาณ 20-40 นาที ก็จะตื่นมาเล่นอีกครั้ง คุณแม่ควรนับลูกดิ้นต่ออีก 1 ชั่วโมง
  • แม่ได้รับประทานยาบางอย่างที่ทำให้ทารกง่วง เช่น ยาลดน้ำมูก ยาแก้แพ้ หรือยาคลายกล้ามเนื้อ เป็นต้น
  • ทารกมีความผิดปกติเกิดขึ้นแล้ว เช่น ขาดออกซิเจน การกดทับสายสะดือ ทารกเติบโตช้าในครรภ์ ทารกอยู่ในพื้นที่แคบมากๆ เช่น น้ำคร่ำน้อย ควรรีบไปโรงพยาบาล

 

 

 

อาการผิดปกติที่ควรต้องรีบมาพบแพทย์

  • อายุครรภ์น้อยกว่า 28 สัปดาห์ ทารกไม่ดิ้นเลยแม้แต่ครั้งเดียวติดต่อกัน 12 ชั่วโมง
  • อายุครรภ์มากกว่า 28 สัปดาห์ ทารกดิ้นน้อยกว่า 3-4 ครั้งต่อชั่วโมง เป็นเวลา 2 ชั่วโมงติดต่อกัน

 

 

 

การดิ้นของลูก บ่งบอกถึงความสมบูรณ์แข็งแรงของลูกน้อยในครรภ์ การนับลูกดิ้นจึงเป็นสิ่งสำคัญที่คุณแม่ต้องใส่ใจ

 

 

 

นัดพบแพทย์คลิก

พญ. ธิตินันท์ ตัณสถิตย์

สูติ-นรีเวช สาขาเวชศาสตร์มารดาและทารกในครรภ์

 

 

14/11/63