โรคความดันโลหิตสูง
July 01 / 2017

 

โรคความดันโลหิตสูง

 

 

 

โรคความดันโลหิตคือ ภาวะที่แรงดันของเลือดที่มีต่อผนังเลือดสูงพอที่อาจจะทำให้เกิดโรคหัวใจต่างๆ ได้ในระยะยาว ความดันโลหิตแปรผันด้วย 2 ปัจจัย ได้แก่

  1. ปริมาณเลือดที่ถูกปั๊มออกจากหัวใจ
  2. แรงต้านการไหลเวียนของเลือด (กำหนดด้วยความแคบของเส้นเลือด)
  • ถ้าปริมาณเลือดที่ถูกปั๊มออกจากหัวใจสูงขึ้นจะทำให้ความดันยิ่งสูงขึ้น ถ้าเราเปลี่ยนปั๊มน้ำเป็นตัวที่ใหญ่ขึ้นโดยใช้ท่อขนาดเดิม ยิ่งทำให้แรงดันในท่อสูงขึ้น

 

  • ถ้าเส้นเลือดแคบลง จะทำให้เกิดแรงต้านการไหลเวียนของเลือด เหมือนกับแรงดันในระบบการจ่ายน้ำในบ้านเรา ถ้าเราไม่ทำความสะอาดท่อ ปริมาณตะกอนยิ่งมากขึ้น ทำให้ท่อแคบลงและเพิ่มแรงต้านการไหลเวียนของเลือดจนทำให้ความดันสูงขึ้น

 

 

 

อาการของโรคความดันโลหิตสูง

ซึ่งบางคนที่เป็นความดันโลหิตสูงอยู่หลายปี อาจไม่มีอาการใดๆ จนเกิดภาวะแทรกซ้อนที่ร้ายแรง เช่น หัวใจวายหรือโรคหลอดเลือดสมอง ในบางรายอาจมีอาการปวดหัว เลือดกำเดาไหล หายใจไม่ทัน ซึ่งอาการเหล่านี้จะมีก็ต่อเมื่อมีความดันสูงมากจนอยู่ในเกณฑ์อันตรายและอาจเสียชีวิตได้

 

 

สาเหตุของโรคความดันโลหิตสูง

 

ความดันโลหิตสูงที่อยู่ 2 แบบได้แก่ primary hypertension คือ ความดันโลหิตสูงที่เกิดขึ้นเองโดยธรรมชาติจะพบในเวลาที่เราแก่ตัวลงและ secondary hypertension คือ ความดันโลหิตสูงที่เกิดจากโรคอื่นๆ หรือผลข้างเคียงของการใช้ยา หรือการใช้ยาเสพติด สำหรับคนที่ตกอยู่ในประเภทนี้ อาจจะมีความดันโลหิตสูงขึ้นอย่างเฉียบพลัน 

 

ความดันโลหิตสูงที่เกิดจากโรคอื่นๆ

  • หยุดหายใจขณะหลับ
  • ปัญหาไต
  • เนื้องอกในต่อมหมวกไต
  • ปัญหาไทรอยด์
  • ความผิดปกติของเส้นเลือดตั้งแต่กำเนิด

 

ผลข้างเคียงของการใช้ยา

  • ยาคุม ยาแก้หวัด ยาระบาย ยาแก้ปวด และอื่นๆ
  • โคเคน ยาบ้า
  • การดื่มแอลกอฮอล์

เราสามารถควบคุมความดันโลหิตได้แต่ไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ดังนั้นจึงจำเป็นต้องมีการป้องกัน

 

 

ปัจจัยเสี่ยงของโรคความดันโลหิตสูง

 

  • อายุ : ความดันโลหิตยิ่งสูง ถ้าอายุมากโดยเฉพาะในผู้ชาย
  • พันธุกรรม : ผู้ที่มีบิดาและมารดา เป็นโรคความดันโลหิตสูงมีแนวโน้มสูงที่จะเกิดโรคความดันสูง
  • น้ำหนักเกินหรืออ้วน : สัมพันธ์กับอัตราการเกิดความดันโลหิตสูงที่เพิ่มสูงขึ้น
  • การสูบบุหรี่ : การสูบบุหรี่ทำให้ความดันเลือดสูงขึ้นทันทีและสามารถไปทำร้ายผนังเส้นเลือดจนทำให้ผนังเล็กลง
  • เกลือโซเดียม โพแทสเซียม วิตามินดี : โซเดียม มีหน้าที่กักน้ำไว้ในร่างกายถ้ามีปริมาณน้ำมากเกินจะทำให้มีความดันสูง ควรควบคุมให้อยู่ในปริมาณที่เหมาะสม ส่วนปริมาณวิตามินดีจะส่งผลต่อเอนไซม์ในไตที่ควบคุมความดันโลหิต
  • แอลกอฮอล์ : การดื่มแอลกอฮอล์หนักๆ ในระยะยาว อาจทำให้หัวใจมีปัญหา ผู้ชายควรดื่มไม่เกิน2 แก้วต่อวัน ผู้หญิงไม่เกิน 1 แก้ว ต่อวัน

 

 

 

 

ภาวะแทรกซ้อนของโรคความดันโลหิตสูง

 

  • โรคหัวใจขาดเลือด : ความดันโลหิตสูงอาจทำให้เส้นเลือดหัวใจหนาและแข็งขึ้นซึ่งอาจทำให้หัวใจวาย โรคหลอดเลือดสมองและอื่นๆ
  • เส้นเลือดสมองโป่งพอง : ผนังเส้นเลือดอ่อนตัวลง และโป่งพองจนแตกได้
  • หัวใจล้มเหลว : พอมีความดันสูง หัวใจต้องทำงานหนักขึ้นเพื่อปั๊มเลือดไปทุกส่วนของร่างกาย กล้ามเนื้อที่หัวใจจึงหนาขึ้น ในระยะยาวหัวใจอาจไม่สามารถปรับตัวได้อีกจนไม่สามารถปั๊มเลือดไปส่งได้พอเพียง หรืออาจมีผลต่อการคลายตัวของกล้ามเนื้อหัวใจ
  • โรคไตเสื่อม : ทำให้ไตถูกทำลายและ ไม่สามารถทำงานได้อย่างเต็มที่
  • ภาวะเมทาบอลิกซินโดรม: การที่ระบบเผาผลาญมีความผิดปกติหลายอย่าง
    • ไตรกลีเซอร์ไรด์สูง
    • ไขมันในเลือดชนิดดี (HDL Cholesterol) ต่ำ
    • ความดันโลหิตสูง
    • มีน้ำตาลในเลือดสูง
  • ทำให้เป็นโรคเบาหวาน โรคหัวใจ และโรคหลอดเลือดสมอง
  • มีปัญหาในการจำและทำความเข้าใจ : ทำให้ความสามารถในการคิด จดจำ และเรียนรู้ต่ำลง

 

ความดันโลหิตสามารถวัดด้วย "เครื่องวัดความดัน" วัดที่ท่อนแขนส่วนบน มี 2 ค่า คือ

  1. ความดันช่วงบน (systolic pressure) หมายถึง แรงดันเลือดขณะที่หัวใจบีบตัว ซึ่งอาจจะสูงตามอายุ อารมณ์ ปริมาณการออกกำลังกาย
  2. ความดันช่วงล่าง (diastolic pressure) หมายถึง แรงดันเลือดขณะหัวใจคลายตัว การควบคุมโรคความดันโลหิตสูง ดังนี้

รูปแบบ systolic/diastolic :

ความดันโลหิตสูงสำหรับผู้สูงอายุ            150/90 มม.ปรอท 
ความดันโลหิตสูงสำหรับคนอายุน้อย         140/90 มม.ปรอท
ความดันโลหิตสูงสำหรับผู้ที่มีโรคประจำตัว   140/90 มม.ปรอท

 

 

 

 

การรักษาโรคความดันโลหิตสูง

วัตถุประสงค์เพื่อควบคุมความดันโลหิตให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ

การรักษาโรคความดันโลหิตสูงสามารถแบ่งได้ 2 วิธี ได้แก่

  • การรักษาโดยไม่ใช้ยา คือการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการดำรงชีวิต เช่น 
    • ลดอาหารเค็ม
    • ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
    • เลิกสูบบุหรี่
    • ควบคุมปริมาณแอลกอฮอล์
    • ควบคุมน้ำหนัก 
  • การรักษาโดยการใช้ยา การรักษาความดันโลหิตโดยการใช้ยาจะช่วยลดโรคแทรกซ้อนที่เกิดจากความดันโลหิตสูงได้ โดยคนไข้แต่ละคนจะตอบสนองต่อยาชนิดต่างๆ ไม่เหมือนกัน ซึ่งแพทย์จะปรับยาให้เหมาะสมกับคนไข้แต่ละคน 

 

การรักษาโรคความดันโลหิตสูงต้องอาศัยความต่อเนื่องและใช้ยาให้เหมาะสม เพราะร่างกายเรามีการเปลี่ยนแปลง จึงต้องมีการปรับยา ปรับขนาด หรือเปลี่ยนชนิดตัวยา เป็นเหตุผลที่ทำให้คนไข้ต้องมาพบแพทย์และทานยาตามที่แพทย์สั่ง ห้ามซื้อยามาทานเองโดยเด็ดขาด